Het Merewade College, afdeling Consumptief, biedt sinds vorig jaar een combinatieopleiding van vmbo en mbo, niveau 2, het zogeheten VM2. De eerste ervaringen zijn positief. “Dit is de toekomst. Onze leerlingen halen in vijf jaar het mbo-diploma niveau 2 en minder tieners haken af.”

De voorbereidingen voor de avond zijn al in volle gang. Leerlingen poetsen de glazen en het bestek. Twee jongens dekken de tafels in het restaurant, terwijl in de keuken de voorbereidingen voor het menu van die avond al in volle gang zijn. Het ruikt er al heerlijk naar soep. Een leerling werkt aan een groentegerecht met broccoli terwijl een docent ondertussen de finesses van het snijden van een stuk vlees uitlegt aan zijn collega-leerling.

Er heerst een ontspannen sfeer in de keuken. Geen greintje stress te bekennen, terwijl ook deze avond het restaurant van de school weer vol zit. “Het is altijd druk, maar onze klanten weten dat het restaurant er is voor de leerlingen”, zegt coördinator Erik Blankenstein. “Zij moeten het vak leren en weten wat ze in de toekomst in een dergelijke baan kunnen verwachten. Veel klanten willen bijvoorbeeld iedere donderdag hier komen eten en dat al voor een jaar reserveren. Dat doen wij niet, want onze leerlingen moeten ook leren reserveringen aan te nemen ook leren. Klanten kunnen dus maximaal een maand van tevoren reserveren.”

Vorig schooljaar begon het Merewade College met VM2. De V staat hierbij voor vmbo, de M voor mbo en de 2 voor het niveau. In totaal volgen nu 19 leerlingen deze opleiding. Waar andere pilotscholen deze opleiding in zes jaar aanbieden, heeft het Merewade College dit kunnen reduceren tot vijf jaar.
“De aanleiding voor VM2 is eigenlijk de hoge uitval die er is onder BBL-leerlingen op het lagere niveau”, legt Blankenstein uit. “Op het vmbo doen ze het nog goed, maar de overstap naar het mbo kunnen ze niet maken. Ze worden te veel in het diepe gegooid en krijgen te weinig begeleiding. Het resultaat is dat ze zonder startkwalificatie op de arbeidsmarkt terechtkomen en dat willen we juist niet.”

Voor de combinatieopleiding zocht het Merewade samenwerking met het ROC Da Vinci College. “Een logische stap. Die samenwerking was er al. Het roc heeft geen eigen bakkerij, terwijl wij dat wel hebben. Die docenten kwamen dus al bij ons over de vloer. We kenden elkaar al. Dat is een groot voordeel.”
In de eerste fase werd zowel de vmbo- als de mbo-opleiding grondig onder de loep genomen. “We bleken heel veel overlap te hebben”, zegt Blankenstein. “Die klacht hadden we al vaker gehoord van leerlingen die later op het mbo afhaakten. Voor ons was de keuze toen simpel: we gooien al die overlap eruit en verkorten op die manier de totale opleiding.”

Daarnaast maakte het Merewade College nog een veel drastischere stap. Het eindexamen vmbo ging eruit. “Waarom nog zo’n officieel examen doen, terwijl ze een jaar later al hun mbo-diploma kunnen halen? Dan kun je die twee maanden toch beter aan lessen besteden. Uiteraard is dit een behoorlijke stap, maar we hebben natuurlijk wel een terugvalregeling. Mochten leerlingen uitvallen, dan kunnen ze alsnog examen doen of we begeleiden ze naar een andere mbo-opleiding.
In feite winnen we een jaar door de overlap en het examen eruit te halen. De leerlingen sluiten in het derde jaar het vmbo-gedeelte af. In het vierde en vijfde jaar krijgen ze mbo-vakken.”

Waarom is er nu minder uitval onder de leerlingen? “Dit succes schuilt vooral in de geborgenheid van onze school”, aldus Blankenstein. “Wij zijn een kleine school. De leerlingen kennen hier de weg en volgen ook de mbo-vakken op onze school. De mbo-docenten komen hierheen. Op een vmbo-school is de zorgstructuur beter en juist bij die aandacht, structuur en veiligheid hebben de zwakkere leerlingen baat. We kunnen ze snel weer op het juiste spoor brengen als het mis dreigt te gaan. Op een mbo-school is dat gewoon wat moeilijker, daar is het individualistischer. Uiteraard hebben wij er wel de taak bij gekregen om de leerlingen zelfstandiger te maken zodat ze in hun baan of vervolgopleiding niet opnieuw gaan zwemmen en afhaken. Maar ik verwacht hier minder problemen mee. Onze leerlingen zijn dan ook alweer twee jaar ouder en dat scheelt aanzienlijk.”
Het succes van VM2 schuilt volgens Blankenstein in de samenwerking tussen de docenten van het mbo en vmbo. “Het is geven en nemen. Als de docenten hier niet achter staan, dan heeft het weinig kans van slagen. Voordat we hier aan begonnen, heb ik ook eerst mijn docententeam benaderd en gekeken of zij dit zagen zitten, want het vergt uiteraard wel aanpassingen in hun lesprogramma. Het mbo gebruikte bijvoorbeeld voor bepaalde vakken andere lesmethodes dan wij. Dat is niet handig. Wij hebben daarom een deel van de methodes die op het Da Vinci College worden gebruikt, overgenomen zodat er voor de leerling één lijn in de opleiding zit. Die samenhang is belangrijk, maar het betekent wel dat de docenten zich moeten aanpassen.”

De docenten van het Merewade College kregen met veel nieuwe aspecten van lesgeven te maken. “We moesten ineens leerbedrijven gaan zoeken voor onze leerlingen en ze begeleiden in de stage”, zegt Blankenstein. “Dat is natuurlijk wel even lastig, maar dat contact met die bedrijven heeft ook veel voordelen. Je komt weer bij de bedrijven over de vloer en daar kunnen onze docenten ook weer kennis opdoen.”
Ook de samenwerking met het mbo biedt volgens de docent veel pluspunten. “Het geeft ons veel meer inzicht in de mbo-opleidingen en de manier van werken daar. Andersom geldt dat natuurlijk ook. We leren van elkaar.”

Blankenstein ziet enkel voordelen in de combinatieopleiding. “Dit is de toekomst. Het heeft voor de leerlingen veel voordelen. De opleiding tot een mbo niveau 2 is een jaar korter.
De kans op uitval is kleiner door de geborgen structuur van een vmbo-school en leerlingen kunnen altijd weer doorstromen naar niveau 3 of een andere opleiding op niveau 2 doen.”
Terwijl de leerlingen van het Merewade in de keuken de laatste hand leggen aan het diner, stromen de eerste gasten deze vroege avond alweer het restaurant binnen. “Dit zijn belangrijke lessen”, vindt Blankenstein. “Onze leerlingen hebben soms een totaal verkeerd en geromantiseerd beeld bij een beroep. Wij leren ze ook dat er negatieve kanten aan het vak zitten. In de horeca werk je bijvoorbeeld veel ’s avonds. Dat gebeurt hier op school dus ook. En het beroep bakker is leuk, maar het betekent ook dat je om 5 uur ’s ochtends begint.”

Kerngegevens

• Merewade College in Gorinchem
• Scholengemeenschap voor vwo, havo, vmbo en praktijkonderwijs
• De locatie vmbo telt 420 leerlingen
• Vier richtingen: Techniek, Consumptief, Zorg & Welzijn, Handel en administratie
• De afdeling Consumptief biedt VM2 aan en verzorgt de modules Broodbakken, Banketbakken, Koken, Serveren en Toerisme & Recreatie
• www.merewade.nl